Lanzarote: de bezienswaardigheden van César Manrique

Zodra je aan Lanzarote denkt, denk je ongetwijfeld aan vulkanen en lava. Volledig terecht. Deze ‘zwarte parel’ van de Canarische Eilanden herbergt zo’n 300 vulkaankegels en talrijke uitgestrekte lavavelden. Toeristen weten het eiland dan ook massaal te vinden, het hele jaar door. En alhoewel Lanzarote samen met Tenerife, Gran Canaria en Fuerteventura tot de ‘grote vier’ van de Canarische Eilanden behoort, zijn de sporen van massatoerisme hier tot een minimum beperkt gebleven. Met dank aan 1 man. Reisman Tinus leidt je in deze blog rond over het eiland van César Manrique.

Aankomst op Lanzarote

Zodra je op Lanzarote arriveert, word je direct geconfronteerd met de ‘beschermheilige’ van het eiland. Je landt immers op César Manrique-Lanzarote Airport. Dus zelfs de luchthaven is naar hem vernoemd! Dan moet hij wel veel voor het eiland betekend hebben.

Luchthaven van Lanzarote

Luchthaven van Lanzarote

Wie was César Manrique?

César Manrique werd in 1919 geboren op Lanzarote. Hij was kunstschilder, beeldhouwer, architect en nog veel meer. Een echt multitalent dus. Zijn stijl kenmerkt zich door natuurlijke vormen. Constant was hij op zoek naar een balans tussen kunst en het landschap. Na omzwervingen in Madrid en New York keerde hij in 1968 definitief terug naar zijn geliefde eiland. Toen begon hij aan zijn grootste project: zijn geboorte-eiland gebruiken voor zijn artistieke ideeën om zo Lanzarote te beschermen, in het bijzonder tegen het opkomende massatoerisme. In de vroege herfst van 1992 overleed hij als gevolg van een verkeersongeluk. Wrang genoeg op een steenworp afstand van zijn originele huis in Tahíche. Hier is nu de Fundación César Manrique gevestigd. Straks meer hierover.

De nalatenschap van César Manrique op Lanzarote

Manrique zag al vroeg de risico’s van massatoerisme in: ongebreidelde (hoog)bouw, aantasting van het natuurlijk landschap en verlies van authenticiteit. Daar mocht ‘zijn’ Lanzarote, voor hem de mooiste plek op aarde, niet aan ten onder gaan. Het werd zijn levensdoel zijn eiland hiervoor te behoeden; de ontwikkeling van het toerisme en respect voor de natuur en lokale cultuur moesten harmonieus hand in hand gaan.

En eerlijk is eerlijk, daar is hij behoorlijk in geslaagd. Dat hij daarbij hulp heeft gehad van zijn jeugdvriend Pepín Ramírez, destijds president van de Eilandraad, zal ongetwijfeld bijgedragen hebben. Hij is er mede verantwoordelijk voor dat het eiland niet is overwoekerd door reclameborden. Daarnaast zijn de meeste gebouwen niet hoger dan 4 etages zijn en allemaal wit geschilderd zijn met bruine, groene of blauwe kozijnen, conform de traditionele architectuur. Ook met dank aan Manrique.

Haventje en witte huisjes in Arrecife op Lanzarote

Haventje en witte huisjes in Arrecife

6 Bezienswaardigheden van Manrique op Lanzarote

Veel van de grootste toeristische attracties van het Canarisch eiland zijn ook van zijn hand. Kenmerkend voor al deze bezienswaardigheden is dat ze min of meer opgaan in het natuurlijk landschap en de (vulkanische) identiteit van het eiland benadrukken.

1. Fundación César Manrique

20 jaar woonde Manrique in dit door hem zelf ontworpen huis in een onherbergzaam lavaveld net buiten Tahíche, bestaande uit 5 lavabellen. Het staat symbool voor hoe hij natuurlijke vormen weet te combineren met kunstmatig geschapen ruimtes. De verbouwde grotten, die helemaal niet als grot aanvoelen, vormen tezamen een zeer uitgesproken woonruimte, maar toch lijkt alles in harmonie met elkaar. Dit bijzondere huis, nu een museum, maakte Manrique in één klap wereldberoemd. 

Binnenplaats van Fundación César Manrique

Binnenplaats van Fundación César Manrique

Buiten tref je een prachtig aangelegde tuin, geheel volgens de traditionele architectuur. Op de muur prijkt een groot kleurrijk mozaïek. Je oog valt hier snel op een zogenaamde windsculptuur, waarvan er meer over het eiland verspreid staan.

Tuin van Fundación César Manrique

Tuin van Fundación César Manrique

Windsculptuur Fundación César Manrique

Windsculptuur Fundación César Manrique

2. Jardin de Cactus

Een stuk ten noorden van Arrecife, in een voormalige groeve bij het dorpje Guatiza, heeft Manrique een cactustuin aangelegd. Hier vind je ik weet niet hoeveel verschillende soorten van deze prikkelbare plantjes. Al die cactussen integreren perfect in dit ‘amfitheather’ en tegelijkertijd beschermt de structuur de planten tegen de sterke wind die het eiland vaak teistert. Aan het eind van de tuin kan je via een trap een gofiomolen bezichtigen. De oerbewoners van de Canarische Eilanden maakten al gofio door geroosterde maïs te malen.

3. Jameos del Agua

Verder naar het noorden kom je bij een geologisch parklandschap, de Jameos del Agua. Dit is één van de eerste voorbeelden van hoe Manrique harmonie tussen kunst en natuur zag. Hij heeft hier een vulkanische tunnel getransformeerd tot een auditorium, een kunstmatig meer, een museum, een restaurant en een met zorg aangelegde tuin. Je herkent meteen de hand van de meester.

Jameos del Agua op Lanzarote

Jameos del Agua

4. Mirador del Río

Eén van de grootste publiekstrekkers van het eiland. Helemaal in het noorden heeft Manrique dit uitzichtpunt verstopt. Alleen een grote parkeerplaats verraadt dat hier iets moet zijn. Landschap en architectuur heeft hij hier weer fantastisch op elkaar af weten te stemmen. Via een witte, gewelfde tunnel beland je in een grote zaal van het panoramarestaurant. Eenvoud is hier troef: donker vulkaangesteente, hout, een paar ijzeren sculpturen en, hoe verrassend, witte muren. Nergens vind je een rechte hoek.

Interieur van Mirador del Río op Lanzarote

Interieur van Mirador del Río

Buiten is het uitzicht fenomenaal. Vanaf een kleine 500 meter hoog kijk je uit over het nabijgelegen La Graciosa en 4 andere onbewoonde eilandjes. Praktisch recht onder je zie je de zoutpannen van El Río met hun opvallende rode kleur.

Uitzicht vanaf Mirador del Río

Uitzicht vanaf Mirador del Río

5. Monumento al Campesino

Vrijwel midden op het eiland, vlakbij het dorpje Mozaga, torent een 15 meter hoog wit (jawel) kunstwerk boven de omgeving uit. Dit is het ‘Monument voor een boer’, ook wel het ‘Vruchtbaarheidsmonument’ genoemd. Dit beeld uit 1968 stelt een boer met een ezel en een dromedaris voor. Handig om te weten. Maar ik haal het er niet uit. Toen rond deze tijd toerisme een vlucht nam, verdwenen geleidelijk beroepen als visser en boer. Manrique wilde met dit monument zijn mede-eilanders herinneren aan hun tradities. Naast de sculptuur ligt een agrarisch museum en een populair restaurant.

Monumento al Campesino op Lanzarote

Monumento al Campesino

6. Windsculpturen op Lanzarote

Her en der verspreid over het eiland op strategische punten, meestal op rotondes, tref je opvallende, tegengesteld draaiende kunstwerken aan. Dit zijn zogenaamde windsculpturen (juguetes del viento). De eerste kom je al tegen op een rotonde zodra je de luchthaven verlaat. Op rotondes in Tahíche, Arrieta, en Montaña Blanca vind je ze ook. Manrique refereert hiermee aan de voorheen overvloedig aanwezige windmolens. Wederom een roep om tradities en traditionele architectuur in ere te houden.

Nog meer Manrique op Lanzarote

Als je denkt dat dit het was wat betreft ‘Manrique-memorabilia’, dan kom je bedrogen uit. Je zou tijdens een speurtocht op zoek kunnen gaan naar nog meer van zijn creaties. Dan ben je namelijk nog wel even zoet. Van het El Diablo restaurant in Nationaal Park Timanfaya, het LagOmar museum in Nazaret, tot zijn huis in Haria waar hij de laatste 2 jaar van zijn leven woonde. En in Costa Teguise heeft hij voor het Meliá Salinas hotel, één van de oudste hotels van het eiland, de binnenplaats en het buitenzwembad ontworpen. 

Bovendien is in een aantal logo’s zijn stijl direct te herkennen. Hét teken van Nationaal Park Timanfaya, “El Diablo”, is een creatie van Manrique. Het symbool dat voor de ingang van Mirador del Río staat ook. En hetzelfde geldt voor het logo van El Grifo, het oudste wijnhuis van Lanzarote.  

Logo van El Grifo

Logo van El Grifo

Het moge duidelijk zijn: César Manrique heeft een enorm stempel gedrukt op zijn eiland. En zeker niet ten nadele. Meer over hem kan je hier lezen.

Tot slot nog een tip. Als je op ontdekkingstocht naar herinneringen aan Manrique gaat, huur dan een auto bij Cicar. Deze Canarische autoverhuurder is misschien niet de goedkoopste, maar de auto’s en service zijn erg goed. Bovendien worden je geen extra, overbodige verzekeringen aangesmeerd. En hun logo? Je raadt het al… Ook van de hand van Manrique. Net als de afbeeldingen op de voorportieren die verwijzen naar één van de Canarische eilanden.

2 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *