De slag aan de Somme: 5 plekken voor een brok in de keel

De eerste dag van het Engelse offensief wat de boeken in ging als de Slag aan de Somme, was de bloedigste dag uit de Eerste Wereldoorlog. De hele slag kostte uiteindelijk aan meer dan een miljoen Duitsers, Engelsen en Fransozen het leven. Nu is het dé reden voor iedereen met een beetje historisch besef (of interesse) 0m in Noord-Frankrijk te stoppen. In deze blog leg ik je uit waar je heen wilt als je in Picardië op zoek gaat naar deze  20eeeuwse geschiedenis.

De slagvelden van de Somme; wat kun je nog verwachten?

Op een aantal plaatsen zijn de loopgraven (al dan niet hersteld) goed bewaard gebleven. Daarnaast is er een groot aantal indrukwekkende begraafplaatsen te vinden en is het landschap op verschillende plaatsen onherstelbaar vernield door de massale slachting die op 1 juni 1916 begon. En ga ook vooral op zoek naar poppies (klaprozen); de streek staat bekend om haar velden vol van deze bloemen die het symbool werden van deze helse veldslag. De hele streek is in feite één groot herdenkingsmonument, dus er is genoeg ‘keuze’. Maar wat moet je zeker bezoeken?

De Somme staat vol met klaprozen (poppies); het symbool voor de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog.

De Somme staat vol met klaprozen (poppies); het symbool voor de gesneuvelden van de Eerste Wereldoorlog.

1. De helse werkelijkheid van de Somme – de loopgraven van Beaumont-Hamel

Dit zijn de mooist bewaard gebleven loopgraven in de Somme, zowel aan de Duitse als aan de Engelse kant. De vreselijke geschiedenis van deze plek is dat zo goed als geen enkele van de aanvallers de Duitse stellingen wist te bereiken of de aanval wist te overleven. 700 van de meer dan 800 Newfoundlanders vonden binnen een half uur de dood op nauwelijks 100 strekkende meters. Halverwege het slagveld vind je een replica van Danger Tree, een sinister herkenningspunt dat de aanvallers gebruikten tijdens de aanval.

De indrukwekkende bronzen kariboe; het monument voor de Newfoundlanders die vielen tijdens de Slag aan de Somme

De indrukwekkende bronzen kariboe; het monument voor de Newfoundlanders die vielen tijdens de Slag aan de Somme

2. Lochnagar Crater – La Boisselle

De Britten hadden het briljante idee om als opening van de aanval een gigantische mijn onder de Duitse stellingen te laten ontploffen. Dat lukte. De gevolgen zijn nog steeds zichtbaar in de vorm van de Lochnagar Crater, een 30 meter diep en 100 meter breed gat in een heuvel. Als je om de krater heen loopt, loop je over herdenkingstekens voor gevallen soldaten, wat het geheel een nog extra laagje heftigheid geeft.

3. Het Zuid-Afrikaans kerkhof en herdenkingsveld – Delville Wood

De gevechten rond Delville Wood, of Devils Wood zoals het bekend is geworden, zijn vooral bekend geworden door de opofferingen van de Zuid-Afrikanen. Aan hen is dan ook een groot deel van dit monument geweid. Van de 3.153 Zuid-Afrikanen verlieten zes dagen later slechts 780 dit bos levend. Het bos, dat compleet weggevaagd was door beschietingen, is opnieuw aangelegd en wordt strak onderhouden.

4. Thiepval Mémorial – Thiepval

En als dit allemaal nog niet indrukwekkend genoeg voor je is; bezoek dan het Thiepval Mémorial, het grootste Britse oorlogsmonument ter wereld. En die olijkerds zijn 172 van 194 landen op deze wereld binnengevallen, dus dat wil best wat zeggen. Op het monument staan de namen van 72.000 soldaten die vermist raakten tijdens de slag. Van die cijfers word je toch even stil.

5. Het ANZAC-cemetery in Villers-Bretonneux

Het concept ‘Engelsen’ uit de inleiding moet je nogal breed nemen. De Zuid-Afrikanen en Newfoundlanders vielen onder het Britse rijk en werden dus een halve wereld over gesleept om in Franse modder te sterven. Dat gold ook voor soldaten uit Nieuw-Zeeland en Australië, die liefdevol werden omgedoopt tot ANZAC. Voor deze slachtoffers van de waanzin aan de Somme werd in Villers-Bretonneux ook een begraafplaats opgericht. Je kunt het uitzichtpunt aan het einde beklimmen, wat op zich nog wel een mooi uitzicht geeft over het ereveld en de omliggende landerijen.

De gevallen ANZAC-soldaten van de Slag aan de Somme

De gevallen ANZAC-soldaten van de Slag aan de Somme

Genoeg ellende; is er dan ook nog iets leuks te doen in de Somme?

Ook al vind ik die geschiedenis-shit best wel interessant, na een dag wil je toch ook wel gewoon al die ellende van je af drinken. En dat kan ook weer best aardig! Je gaat bijna een causaal verbandje vermoeden. Rouen heeft bijvoorbeeld een heel mooi oud centrum en ook Amiens is een bezoek zeker waard. Ga in beide gevallen dan even langs de kathedralen. Andere tips: het kiezelstrand van Cayeux-sur-Mer en het middeleeuwse St. Valery sur Somme. Hele mooie bestemmingen om de indrukken van de Somme te verwerken!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *